Van een afstand ziet het er mooi uit. De boerenkool. Maar als je beter kijkt zie je dat er planten weg zijn. Een tijdje terug viel het op dat er enkele planten weg kwijnde. Dat gebeurt wel vaker. Dat er een paar planten ziek worden. Maar het werden er snel meer. Ik herkende het ziektebeeld niet. Ester ging op onderzoek op internet en vond de ziekte. Het is natrot. Een bacterie die actief kan worden bij hoge temperaturen en vocht. Een bacterie die via kleine wondjes in de plant komt waarna de gehele plant aangetast wordt en weg kwijnt. Het is zeer besmettelijk voor bepaalde koolsoorten. Volgens aanwijzingen halen we steeds de aangetaste planten weg om besmetting te voorkomen, maar het lijkt vechten tegen de bierkaaien. Als het tegenzit, zijn over een maand alle boerenkoolplanten ziek en gaat alles dood. Dus hebben we besloten dat we zolang er nog gezonde planten we die gaan oogsten. Voor de volledigheid meld ik dat deze bacterie volledig onschadelijk is voor de mens.Als je een diepvries hebt kan je daar wat instoppen. Naast boerenkool-stampot zijn er ook lekkere recepten waarbij je de bladeren roerbakt. Kijk maar eens op internet.
Niet leuk dat we de boerenkool nu al moeten oogsten. Mogelijk hebben de hoge temperaturen in combinatie met te vochtige omstandigheden een rol gespeeld. We hebben de ziekte nog niet eerder gehad. Het volgend seizoen zullen we bij hoge temperaturen en regen, de kool zoveel mogelijk ventileren. De klimaat verandering maakt ook dat we er verstandig aandoen om ons teeltplan aan te passen met planten of rassen die beter tegen dit soort omstandigheden kunnen. Wordt vervolgd.
Als boer moet je vooruit kijken. Daarom hebben we nu de oranje pompoenen van het land gehaald. Ik weet uit ervaring dat er onverwachts een nacht met vorst aan de grond kan komen. En pompoenen kunnen niet tegen vorst.Dus hebben we de grote aanhangwagen vol geladen en veilig in de “tunnel-schuur” aan de bosrand gezet. Komende tijd gaan we de butternut-pompoenen van het land halen. Die doen we altijd wat later, want die hebben net wat meer tijd nodig om af te rijpen. Een vrucht is pas rijp als ze egaal lichtbruin kleurt.
Een deel van de sperziebonen, de haricot vert, hangen al een tijdje aan de plant. Als je de verdikkingen van de zaden in de peul gaat zien, dan zijn ze wat vezeliger. En voor sommigen dan misschien minder lekker.
De sojabonen(edamame) zijn aan het afrijpen. De planten en peulen worden bruin/geel. Ze zijn nog prima te eten, maar je moet ze waarschijnlijk wat langer koken.
Vorige week vrijdag is er in de grote kas winterpostelein gezaaid. Dinsdag ochtend was het al opgekomen. Uitzonderlijk snel. Blijkbaar gebruiken we zeer vruchtbare methoden! Een mol vindt het daar ook een fijne plek. Dat is wat minder. Zijn oppervlakkige gangen kunnen veel schade toebrengen aan het zaaibed. Hopelijk is hij snel weg.
Te oogsten:
Boerenkool(8+9): Door progressieve ziekte nu al oogsten. Zie uitleg hierboven. We oogsten eerst uit de voorste helft van de teeltbedden. Oogsten door de bladeren te plukken. 1 Portie voor een volwassene is ongeveer 400 gram. Maar oogst gerust meer als je wil invriezen. Een kilo extra is denk ik geen probleem.Pastinaak(12) Een geul van ongeveer 30 cm diep links naast de linker rij graven en dan pas de pastinaak los steken met een spitvork. Dan onderaan vastpakken en uit de grond trekken. Ongeveer 300 gr per volwassene. Bij zonnig weer krijgen sommigen (brand)blaren van het blad!! Dan dus eventueel handschoenen en lange mouwen aan doen. Kinderen niet laten oogsten!
Venkel(13): Dik exemplaar uitzoeken en onderaan de knol doorsnijden of steel doorknippen met een snoeischaar. 1 per volwassene. Je mag er 1 extra.
Zomerpeen(14): De spitvork naast de wortels in de grond steken en dan de wortels voorzichtig los duwen. Ong. 200 gram per volwassene.
Rode biet(15): Staan een stuk naar achteren. Eerst de dikste nemen! Dan kunnen de kleinere nog wat groter groeien. Oogsten door onderaan het loof te trekken. Ongeveer 200 gram per volwassene.
Sperziebonen Haricot vert(19): Staan op linker gedeelte van de tuin. Is een fijne dunne boon (Naaldjes). Groeien aan lage struikjes. Ongeveer 200 gram per volwassene. Je mag meer plukken om in te maken.
Edamame(20): Zaden van soja. De dikste peulen plukken. Ongeveer 250 gram per volwassene.
Andijvie(37): Staat achter de sla. Mooie krop uitzoeken en laag genoeg onderdoor snijden. 1 per volwassene.
Snijbiet(38): Staat helemaal rechts, vooraan. Snijbiet oogst je zoals de naam al zegt; door te snijden. Je pakt met de ene hand een bosje blad en met de andere snijd je het blad onderaan af. Graag alle bladeren per plant snijden Niet te laag! Een paar cm. boven de grond. Er moeten nog groeipunten blijven, zodat weer nieuw blad kan groeien. Dan kunnen we nog weer een keer oogsten! Richthoeveelheid: Ongeveer 300 gram/volwassene.
Peterselie(38): Staat in het verlengde van de snijbiet. Oogsten door te snijden. Bosje per volwassene.
Nieuw-Zeelandse spinazie(38): Staat achter de peterselie. Is geen echte spinazie maar is qua smaak en gebruik ongeveer gelijk aan echte spinazie. Van Nieuw-Zeelandse spinazie eet je de bladeren Door het afsnijden van stukken steel, snoei je als het ware en gaat de plant zich alsmaar meer vertakken. Ongeveer 350 gram blad per volwassene.
Butternut(40): Flespompoen. Het veld met deze pompoenen bereik je door voorbij de mais en dan gelijk linksaf te lopen. Egaal lichtbruine vrucht uitzoeken. Steel doorknippen. Een kleine voor 1 volwassene. Jaarabonnementshouders graag meer meenemen om thuis een voorraad aan te leggen! Zeker 4 kg per volwassene!
Pompoen: Oranje Hokkaido. Liggen in aanhangwagen in de “tunnelschuur” bij de bosrand. 1 kleine pompoen per volwassene( is ongeveer 1 kg) Jaarabonnementshouders graag meer meenemen om thuis een voorraad aan te leggen! Ik denk wel 8 kg in totaal.
Tomaten: In de grote kas zijn de kerstomaten, in de kleine kas de vleestomaten. Per volwassene mag je in totaal 200 gram tomaat plukken.
Zolang de voorraad strekt:
Courgette(2): Mooie courgette uitzoeken en voorzichtig los knippen of snijden. 1 per volwassene.Broccoli(4): Staat op het linkergedeelte. Er groeien weer kleinere stronkjes uit de oksels van de plant. 150 gram per volwassene.
Aubergine: In de grote kas. Linker rij. Dikste(n) uitzoeken en dan met mes of snoeischaar afsnijden. Ongeveer 200 gram per volwassene.
Jan-Jaap Scholten
