Er zijn weer verse bladgroenten.Door het warme weer zijn de raapstelen en rucola hard gegroeid! Stamppot van raapstelen is een van mijn favoriete gerechten. Als je dat nog niet kent, maar je houd bijvoorbeeld wel van stamppot andijvie, dan is dit een aanrader om uit te proberen. De bereiding omvat het koken en stampen van de aardappels met evt. boter en melk, waarna de rauwe gesneden raapstelen erdoor worden gemengd. Verder met kaas of spekjes erdoor. En smullen maar!
Zoals je op de foto kan zien is er ook weer sla. Het is een gekrulde malse slasoort. We hebben een aantal planten moeten delen met miljoenpoten en aardrupsen. Tja het is geven en nemen in de natuur. Net zo als met de boerenkool. Nu blijkt ook de palmkool door dezelfde ziekte te zijn aangetast. Dus die gaan we nu ook oogsten. Wat ook wel normaal is in deze tijd van het jaar.
De natuur en het weer is altijd aan verandering onderhevig. Geen jaar is hetzelfde. Naast de duidelijke veranderingen in temperatuur en regenval is er ook elke jaar verandering in hoe kleine organismen zich ontwikkelen. Sommige jaren hebben we veel last van zwarte luis. Dat is dan niet alleen bij de Nieuwe Akker zo, maar vaak in de hele streek en soms zelfs landelijk. En zo heb je ook andere ontwikkelingen zoals nu een opleving van een schadelijke bacterie in de kool. Elk jaar zijn er wel een aantal gewassen die minder goed gaan. Maar dat zijn ook elke jaar weer andere. Dat is nauwelijks voorspelbaar.
Wel zijn oorzaken te vinden in de verstoring van een evenwicht. In voeding, in water, in temperatuur, in biodiversiteit. Het is dus de kunst om zoveel mogelijk balans na te streven. Door goede (groen)bemesting, beregening, evt. schaduw en het bevorderen van nuttige insecten. Voor goede voeding gebruiken we vaste stalmest en veel groenbemesters. Tegen droogte kan je water geven. We hebben inmiddels een kilometer aan druppelslangen aangeschaft! Om nuttige insecten aan te trekken telen we bepaalde bloemen en laten we stukjes tuin verruigen.
We zijn ook afhankelijk van factoren buiten onze macht. Het klimaat is een duidelijk voorbeeld. Droogte en hitte blijft een uitdaging. Misschien moeten we voor schaduw ook bomen gaan planten. Veel groenten groeiden van oorsprong niet graag in de volle zon!
De achteruitgang van de biodiversiteit is een ander bekend voorbeeld. Het aantal en soorten insecten is landelijk achteruit gegaan. Er is minder evenwicht. Daardoor kunnen plagen en bepaalde ziekten sneller voorkomen. Soms is er van een bepaalde groente een variëteit die beter bestand is tegen een voorkomend probleem. Zo heb je tomatenrassen die resistent zijn tegen een (voor de plant) dodelijke schimmelziekte. Om niet te hoeven spuiten met een chemisch middel maken wij ook gebruik van dit soort rassen.
Omdat niet te voorspellen is wat voor jaar het gaat worden, m.a.w. wat voor problemen we in welke groenten we gaan krijgen is het zaak om aan risicospreiding te doen. Door het telen van veel verschillende gewassen, zijn er altijd wel voldoende groenten die niet of nauwelijks ziek worden. We telen zo’n 50 verschillende groenten.
Afgelopen week wilden we de butternut pompoenen van het land halen. Maar we vonden veel vruchten die nog niet mooi egaal bruin gekleurd waren. Dan zijn ze nog niet helemaal rijp. Dus laten we die langer op het land liggen in de hoop dat de natuur verder zijn werk kan doen.
De soja(edamame) heeft geen groene zaden meer in de peul. Maar je kan wel prima de peulen oogsten en ze laten nadrogen. Als je ze dan dopt heb je gedroogde soja bonen.
Te oogsten:
Palmkool(6):Let op dat je van onder naar boven oogst; je oogst het oudste blad dus als eerst. Het groeipunt van de palmkool zit namelijk bovenaan en deze kun je beter onaangeroerd laten. Zo groeit de palmkool ook nog iets door tijdens de herfst. 1 Portie voor een volwassene is ongeveer 400 gram. Maar oogst gerust meer als je wilt invriezen. Een kilo extra is denk ik geen probleem.Boerenkool(8+9): Door progressieve ziekte nu al oogsten. Zie uitleg hierboven. We oogsten eerst uit de voorste helft van de teeltbedden. Oogsten door de bladeren te plukken. 1 Portie voor een volwassene is ongeveer 400 gram. Maar oogst gerust meer als je wilt invriezen. Een kilo extra is denk ik geen probleem.
Pastinaak(12) Een geul van ongeveer 30 cm diep links naast de linker rij graven en dan pas de pastinaak los steken met een spitvork. Dan onderaan vastpakken en uit de grond trekken. Ongeveer 300 gr per volwassene. Bij zonnig weer krijgen sommigen (brand)blaren van het blad!! Dan dus eventueel handschoenen en lange mouwen aan doen. Kinderen niet laten oogsten!
Venkel(13): Dik exemplaar uitzoeken en onderaan de knol doorsnijden of steel doorknippen met een snoeischaar. 1 per volwassene. Je mag er 1 extra.
Zomerpeen(14): De spitvork naast de wortels in de grond steken en dan de wortels voorzichtig los duwen. Ong. 200 gram per volwassene.
Rode biet(15): Staan een stuk naar achteren. Eerst de dikste nemen! Dan kunnen de kleinere nog wat groter groeien. Oogsten door onderaan het loof te trekken. Ongeveer 200 gram per volwassene.
Krulsla(37): Staat achter de andijvie. Krop uitzoeken en onderdoor snijden. 1 per volwassene.
Raapstelen(37): Staan achter de krulsla. Oogsten door met de hand een bosje met wortels en al uit de grond te trekken. 1 bos per volwassene.
Snijbiet(38): Staat helemaal rechts, vooraan. Snijbiet oogst je zoals de naam al zegt; door te snijden. Je pakt met de ene hand een bosje blad en met de andere snijd je het blad onderaan af. Graag alle bladeren per plant snijden Niet te laag! Een paar cm. boven de grond. Er moeten nog groeipunten blijven, zodat weer nieuw blad kan groeien. Dan kunnen we nog weer een keer oogsten! Richthoeveelheid: Ongeveer 300 gram/volwassene.
Peterselie(38): Staat in het verlengde van de snijbiet. Oogsten door te snijden. Bosje per volwassene.
Nieuw-Zeelandse spinazie(38): Staat achter de peterselie. Is geen echte spinazie maar is qua smaak en gebruik ongeveer gelijk aan echte spinazie. Van Nieuw-Zeelandse spinazie eet je de bladeren Door het afsnijden van stukken steel, snoei je als het ware en gaat de plant zich alsmaar meer vertakken. Ongeveer 350 gram blad per volwassene.
Rucola(38): Staat helemaal achteraan op dit teeltbed. Oogsten door een bosje af te snijden. Dan groeit het nog weer wat terug. Een bosje per volwassene.
Pompoen: Oranje Hokkaido. Liggen in aanhangwagen in de “tunnelschuur” bij de bosrand. 1 kleine pompoen per volwassene( is ongeveer 1 kg) Jaarabonnementshouders graag meer meenemen om thuis een voorraad aan te leggen! Ik denk wel 8 kg in totaal.
Tomaten: In de grote kas zijn de kerstomaten, in de kleine kas de vleestomaten. Per volwassene mag je in totaal 250 gram tomaat plukken.
Zolang de voorraad strekt:
Courgette(2): Mooie courgette uitzoeken en voorzichtig los knippen of snijden. 1 per volwassene.Broccoli(4): Staat op het linkergedeelte. Er groeien weer kleinere stronkjes uit de oksels van de plant. 150 gram per volwassene.
Sperziebonen Haricot vert(19): Staan op linker gedeelte van de tuin. Is een fijne dunne boon (Naaldjes). Groeien aan lage struikjes. Ongeveer 200 gram per volwassene.
Soja(20): zaden van soja. De dikste peulen plukken en nadrogen. Ongeveer 300 gram per volwassene.
Andijvie(37): Staat achter de sla. Mooie krop uitzoeken en laag genoeg onderdoor snijden. 1 per volwassene.
Aubergine: In de grote kas. Linker rij. Dikste(n) uitzoeken en dan met mes of snoeischaar afsnijden. Ongeveer 200 gram per volwassene.
Jan-Jaap Scholten
